İnsanın sosyal bir varlık olmasından kaynaklı olarak yaşamımız boyunca sosyal ilişkiler kurmaya başlarız ve bu iletişim insan hayatı içinde önemli bir yeri kapsar. Bu sebeple de sosyal ilişkilerimizde yaşadığımız olumlu veya olumsuz etkenler fiziksel ve psikolojik sağlığımızı önemli ölçüde etkiler.
İlişkimizde içinden çıkamadığımız durumlar olduğunda, ilişkimizi daha iyi hale getirmek istediğimizde bulunduğumuz ilişkinin daha doyumlu ve olumlu bir sürece ilerlemesini istiyorsak profesyonel bir yardım ihtiyacında bulunuruz ve çift terapisi bize bu konuda yol açar.
Çift terapisinin en önemli öncülerinden kabul edilen Virginia Satir, sadece sürece odaklanarak gelişimsel açıdan gelişimi amaçlar. Satir, terapisi aynı zamanda “insancıl, bütüncül, varoluşçu ve sistematiktir.” Satir’e göre her insan biriciktir, iki insanın hiçbir zaman aynı olamayacağını savunur ve bunu esas alarak her insana değerli ve saygın bir varlık olduğunu hissettirerek terapiye başlar. Satir’e göre “Her aile özeldir.” Ve her ailenin kendi ailesinden öğrendiği ve kurduğu aile ve ebeveynlik yaşamına dahil ettiği özel kuralları vardır. Bu sebeple her ebeveyn çocuklarının ilerideki kuracağı ailenin de mimarlardır diyebiliriz. Satir için önemli 4 anahtar kelime bulunmaktadır. Bunlardan en temel olanı insancıllıktır. Bu temele göre insan, zor durumların üstesinden gelebilecek kaynağa sahiptir. Diğer en önemli anahtar kelime ise “değişim”dir. Buna göre terapistin hedefi birey ve ailedeki olumsuz durumu değiştirebilecek “değişim” gücünü açığa çıkarması hedeflenir. Bu sebeple terapist, terapiye başlamadan önce her zaman değişimin mümkün olduğu inancı ile terapiye başlar. Diğer önemli iki anahtar kelime ise “iletişim”dir. Satir, ailedeki “iletişim” üzerinde olumlu ve olumsuz örüntüleri üzerinde durur. İletişim, terapinin ana yardımcısıdır ve hem terapide hem de ilişkilerimizde açık ve net olmamız gerekir. Açık ve net olduğumuzda Satir’e göre ilişkilerdeki çoğu çatışma böylelikle çözülecektir. Diğer anahtar kelime ise “benlik saygısı”dır. Benlik saygısı ise insanın kendine verdiği önem ve değerdir. Satir, ailedeki her bireyin özgüvenini dayanak noktası olarak görür. Bu anahtar kelime ile kişinin kendisine verdiği değer arttırılır ve kişinin de özgüveni doğrusal olarak artarak ilişkilerde sorumluluk alarak daha işlevsel bir hale gelmesine sebep olur. Kısaca Satir terapisi, o an yaşanan olumsuz olaya odaklanıp onun üzerine çalışılarak farkındalığın artmasına sebep olur ve çiftlerin yaşadığı çatışmaların kısa sürede çözülmesine etki eder.
Gottman Çift Terapisi ise araştırma temeline sahip ve geçerliliği bilimsel olarak kanıtlanabilen bir terapi yöntemidir. Gottman, duygu odaklı çift terapisini benimsemiştir. Duygu olmadan problemlerin iyi çözülemediğini ancak duygular üzerinde durulduğunda ilişkilerin doğasını anlayıp problem çözümünde temel olduğunu ifade eder. Bu yönteme göre güven ve bağlılıkla birlikte çiftlerin hayallerini gerçekleştirme, birbirlerine duygusal olarak yönelme, olumlu bakış açısı kazandırma, ilgi ve beğeniyi paylaşma, çatışmaları yönetme ve sevgi haritalarını oluşturmadır. Duygu odaklı olmasının yanında davranışçı, varoluşsal, bilişsel, sistematik, psikodinamik boyutları da içinde barındırır. Birçok terapi yöntemini içinde barındıran Gottman terapisi ile partnerler birbirlerini ve davranışlarını daha iyi anlayabilir, terapideki sorunların çözümünü kavuşturarak, partnerimize daha anlayışlı bir yerden bakmamıza yardımcı olur.
Uzm. Psk. Irmak Okumuş